رماني بأمر كنت منه و والدي بريئا و من جول الطَّوى رماني و منازل شمس با قمر ( 1 ) و زهره و مشترى و مرّيخ و زحل و عطارد كه جمله هفتاند ، اين دوازده است كه آن را بروج خوانند ، و آن : حمل است و ، ثور و ، جوزا و ، سرطان و ، اسد و ، سنبله و ، ميزان و ، عقرب و ، قوس و ، جدى و ، دلو ، و حوت . آنگه از تقدير او - جلّ جلاله - آن است كه : مقام اين كواكب در اين بروج مختلف ساخت ، مقام ماه در هر برجى دو روز و نيم ( 2 ) باشد ، و فلك به يك ماه ( 3 ) ببرّد ، و مقام [ 130 - ر ] آفتاب در هر برجى يك ماه باشد ، و فلك به يك سال ببرد ، و مقام عطارد در هر برجى پانزده ( 4 ) روز باشد ، و فلك به شش ماه ببرد ، و مقام زهره در هر برجى بيست و پنج ( 5 ) روز باشد و فلك ( 6 ) ببرّد ، و مقام مرّيخ در هر برجى چهل و پنج روز باشد و فلك ( 7 ) ببرد ، و مقام مشترى در هر برجى يك سال باشد و فلك به دوازده سال ببرد ، و مقام زحل در هر برجى دو سال و نيم باشد و فلك به سى سال ببرد . و گفته‌اند : آفتاب چند صد و شصت بار ربع ( 8 ) زمين است ، و ماه از زمين ( 9 ) مهتر است به سى و نه بار ، و آفتاب از ماه مهتر است به هزار و ششصد و چهل و چهار بار على ما زعم اهل الحساب و اللَّه اعلم بتحقيق ذلك . آنگه بيان كرد كه اين چرا كردم ، گفت : * ( لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسابَ ) * ، تا شما عدد سالها بدانى و حساب بشناسى براى آن كه حساب از دو گونه است : يكى حساب تازيان است ، و آن بر ماه است ، و يكى حساب پارسيان است ، [ و آن بر آفتاب است ] ( 10 ) ، اين بر فصول باشد و آن بر اهله . آنگه گفت : اين همه بحقّ آفريدم نه بباطل . بحكمت آفريدم نه ببازى ، * ( يُفَصِّلُ ) * ( 11 ) * ( الآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها : و قمر . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : ثلاث روزى . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : فلك بيست و هشت روز ( 4 ) . همهء نسخه بدلها : شانزده . ( 5 ) . آج ، مل ، مج ، لب ، آز : هشت . ( 6 ) . آج ، مل ، مج ، لب ، آز به ده ماه . ( 7 ) . آج ، مل ، مج ، لب ، آز به سالى و نيم . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : و ثمن . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها : و زمين از ماه . ( 10 ) . اساس : ندارد ، به قياس با نسخهء آو ، و ديگر نسخه بدلها ، افزوده شد . ( 11 ) . اساس و همهء نسخه بدلها : نفصل ، با توجه به ضبط قرآن مجيد ، تصحيح شد .